Het kale gat

Klazienaveen – Het kale gat, een verhaal geschreven door Jans Jagt.

Wie kent niet het prachtige natuurgebied “Het Meestalblok” in het Bargerveen? Wandelend door dit gebied dwalen je gedachten af naar vroeger tijden. Elke streek heeft zijn verhaal. Eén van de weinige verhalen over dit gebied gaat over het “kale gat”.

Het waren de laatste uren van een mooie zonnige dag in april.
De zon leek het er moeilijk mee te hebben achter de horizon te verdwijnen.
Een eenzame ruiter reed over oude veenwegen en hier en daar over kronkelige zandpaden, halverwege het huidige Nieuw-Schoonebeek en Klazienaveen.
Sinds een paar uur was hij zijn voorgenomen weg volledig kwijt geraakt. Het was de bedoeling via de oude vestingstad Coevorden naar Groningen te reizen.
Onbekendheid in deze streek was de oorzaak van deze verdwaling.
Het rode licht van de nu snel dalende zon gloeide nog tussen de stammen van de verspreid staande berken.
Al snel werd alles schemergrijs op de oneindige vlakte van dit ruige veengebied.
Een velduil scheerde over de heide, zijn zwarte vleugels wijd uitgespreid, zoekend naar zijn eerste prooi.
Het schemergrijs veranderde in een grauwe kleur.
Nu werd het echt donker op de vlakte en nog stiller…………….
Het leek alsof de berken de eenzame ruiter nastaarden, alsof zij wisten aan wat voor gevaar hij blootstond.
De hoefslag van het zwarte paard weerklonk regelmatig in de duisternis. De vreemde ruiter kon volstaan met de teugels los in de handen te laten liggen.
Oude mensen weten zich nog te herinneren dat hun grootouders wel eens vertelden dat het een boodschapper van de bisschop van Münster was, op weg naar de bisschop van Groningen.
Bij een bocht van het smalle zandpad zag de ruiter plotseling een lichtje schijnen.
Hij kende deze streek niet, toch hoopte hij op een gastvrije boerderij, waar eenvoudige mensen hem hartelijk zouden ontvangen en laten overnachten.
Na deze gedachte gaf hij het paard weer de sporen en stuurde hij op het schijnsel aan.
Maar kort daarna bleef het paard opeens angstig snuivend staan.
De indrukwekkende stilte overviel de ruiter een beetje, nu het geluid van de hoefslagen verdwenen was.
De ruiter klopte zijn paard op de hals en sprak ertegen met een zachte, maar toch nerveuze stem.
De zwarte hengst verroerde echter geen vin en legde de oren in de nek.
Het lichtje lokte nog steeds.
De ruiter bedacht zich niet en gaf plotseling zijn paard de sporen.
Met een schichtige schok sprong het paard vooruit.
Een paar hoefslagen……………………een doffe plons in het zuigende moeras………….een schreeuw en angstig hulpgeroep.
Maar kilometers in het rond was er geen mens die het horen kon.
De vreemde ruiter zocht met wanhoop in de ogen naar het lichtje.
Het was er niet meer.
De boze geesten die onder het moeras woonden trokken de ruiter en zijn paard snel naar de diepte.
Nog één versmoorde kreet, toen was het weer stil.

Jaren later werden bij veenafgravingen in het gebied een zilveren kruis en de restanten van de ruiter en zijn paard gevonden.
Maar als je laat op een stille avond over de zandweg in het natuurreservaat voorbij het “kale gat” komt, kun je een klein lichtje zien lokken tussen de bomen en een zwakke kreet horen, als een echo uit vroeger tijden.

Jans Jagt

(Foto: archief Henk Lambers)