Bevrijding?

Bevrijding?  —Bevrijding? is geschreven door Jans Jagt.–

Mei 1936

De grote stille heide was een slagveld voor schop, krooie en oplegger.
Het veenleger kwam oprukken.
Voor Cornelis Veenstra was er geen ontkomen meer aan. Nog voor zijn veertiende verjaardag meldde hij zich bij de veenbaas van zijn vader.
Na twee dagen veenwerk veranderden zijn jongenshanden in een paar rauwe knuisten.
Knuisten die hem pijn deden.
Knuisten waarin blaren opengesprongen waren.
Vingers die zo rauw waren dat Cornelis ze niet durfde te wassen.
Eigenlijk deed alles hem pijn.
Maar na verloop van tijd werd de pijn toch minder.
Cornelis was een echte veenarbeider geworden.
Dat de dag voor hem ’s morgens om vier uur begon, deerde hem niet. ’s Avonds lag hij toch al om negen uur in bed.
Turfgraven in weer en wind. Zijn klompen waren aan vernieuwing toe. Het natte veen kwam nu zelfs door zijn sokken heen. Hij had nog geen geld om een paar kostbare klompen te kopen.
Cornelis, jong en sterk als een beer.
Voor Cornelis was niets te veel. Zijn baas was heel tevreden. Reden genoeg om Cornelis af en toe een liter jenever toe te stoppen. Cornelis glimlachte. Ach, waarom ook niet, hij werkte er hard genoeg voor.
Langzaam maar zeker voelde hij de kou en de pijn in zijn botten. Zelfs jenever hielp na vijftien jaar niet meer de pijn in de botten te verlichten. Pijn die ondraaglijk werd.
De komst van de textielfabriek was de ommekeer in het leven van Cornelis.
Een bevrijding?

Mei 1950

In het begin was het even wennen. De hele dag binnen. Geen frisse lucht.
Meterslange machines van waaruit het lawaai ondraaglijk door zijn hoofd dreunde.
De botten deden tenminste geen pijn meer.
Geen lange werkdagen. Daarvoor in de plaats een drieploegendienst. Continudienst was het moderne woord dat zijn intrede deed.
Cornelis was in een moderne wereld terecht gekomen. Hij voelde zich weer sterk. Hij kon alles weer aan. Tenslotte was Cornelis nog geen dertig jaar.
Reden voor zijn baas hem van de drieploegendienst over te plaatsen naar de vierploegendienst. Cornelis glimlachte. Ach, waarom ook niet, hij kon de hogere toeslag tenslotte goed gebruiken.
Maar na verloop van tijd begon Cornelis weer de pijn te voelen.
Nee, het waren niet zijn botten.
Volgens de bedrijfsarts was het psychisch.
Ja, dat zal het wel zijn.
Onregelmatigheid deed geen mens goed.
Tijd om zijn kinderen op te zien groeien, heeft hij niet.
Bij nachtdienst slaapt Cornelis overdag. In de week erna voelt hij zich zo beroerd van de afgelopen nachtdienst dat Cornelis niet beseft dat hij leeft. Wanneer Cornelis middag of avonddienst heeft, slaapt hij zich ’s morgens uit.
Alleen in de week van de morgendienst ziet hij zijn kinderen van school thuiskomen.
Ook dat doet Cornelis pijn.
Cornelis is nu zover dat hij nog één keer alle ploegen moet lopen.
Nog één maand en Cornelis kan met vervroegd pensioen.

Mei 1985

Cornelis heeft het gevoel eindelijk met zijn leven te kunnen beginnen.
Voor Cornelis Veenstra de ommekeer in zijn leven.
Een bevrijding!!

Bevrijding? is geschreven door Jans Jagt.